Dovdomearkkat
Váhnemat lea mánáideaset lagamusas, ja nu galget leat. Váhnemat eai leat mánáidgárddis, skuvllas dahje eará bajásšaddanarenain, eaige vásit ieža mii dáhpáhuvvá iešguđet dilálašvuođain ja movt mánát leat guhtet guimmiideaset vuostá go ovttastallet. Go sin mánát bohtet ruoktot ja muitalit mii lea dáhpáhuvvan, de dávjá sis eai leat eará čujuhančuoggát go máná muitalus.
Juos mánná boahtá ruoktot ja muitala eará mánáid birra geat bilidit duhkoraddama, «gohčodit», cápmet, doibmet funet sosiálalaččat ovttas nuppiiguin ja leat giksin váhnema iežas mánnái, de lea váhnema bargu doarjut mánás. Muhtin dáhpáhusain háleštit dát váhnemat eará váhnemiiguin, geat muitalit ahte sin mánát leat vásihan seammá. Váhnemat ipmirdit, mánnájoavkku muitalusaid vuođul, ahte lea muhtin mánná mánnájoavkkus gii hástala, ja gii iešguđege láhkai láhtte árvvoheamet eará mánáiguin. Váhnenjoavku ádde máná duššástumi, ja guorrasa dasa. Sii gullet geardumassii muitalusaid máná birra gii lea nu suhttan ahte lea cápmán ja čiekčan, bilidan duhkoraddama, ja gii ii ádde sosiála vuođđonjuolggadusaid dahje gii lea ártet ja earálágan.
Legitimerenproseassa lea vuoibmái ja jáhkihahtti
Dávjá lea nu ahte su reakšuvnnat gii gillá givssidanláhttema leat bures oinnolaččat earáide, muhto sivva ii leat gal oinnolaš. Mánát geat gillájit givssidanláhttema ja olgguštumi ožžot dávjá «heajos sáddemiid» eará mánáin, geat maiddái «spellet sin válbái». Sii šaddet dávjá nuppiiguin vuostálaga dahje ožžot reakšuvnnaid, ja nektet problemáhtalažžan ja váttisin. Váttis lea oaidnit ahte sin reakšuvnnaid sivva lea go gillájit givssidanláhttema.
Váhnenjoavku lea maid mielde givssidanláhttemis
Go mánát geat láhttejit givssideaddjin ožžot doarjaga iežaset váhnemiin velá, ja váhnemat adopterejit mánáid givssidanláhttema legitimerema, de leat mii joavdan guhkás negatiiva gárggiideamis. Mánná gii gillá givssidanláhttema, oažžu velá váhnenjoavkku iežas vuostá, ja válbbáska oalát. Givssidanláhtten lea šaddan bahábun, ja lea ollen ođđa dássái, gos váhnenjoavku maiddái lea sorron givssidanláhttemii passiiva legitimerema bokte.
Riskabealit
Sii geat áicet, fáhtejit duššefal su reakšuvnna gii gillá givssideami. Dat fas nanne legitimerema, ja muitalusa máná birra, gii ii doaimma doarvái bures sosiálalaččat, ja gii danne seahtá olgguštuvvot. Eará mánát spellet sin heittogin, man sii fas geavahit iežaset legitimerenproseassas, ja muitalit su negatiiva mihtilmasvuođain ruovttus iežaset váhnemiidda. Legitimeren doaibmá danne iežas ollašuhtti einnostussan, negatiiva mearkalihpuid bokte mat biddjojuvvojit suojehis mánnái.
Bargoneavvut ja doaibmabijut
- OEBD
- Foreldresamtaler
- Foreldremøter